
CZYM JEST MENOPAUZA?
Menopauza zostaje potwierdzona, gdy przez 12 kolejnych miesięcy nie występowała miesiączka. Oznacza to koniec okresu, w którym kobieta może zajść w ciążę. Do typowych objawów menopauzy należą uderzenia gorąca (z poceniem się lub bez), suchość pochwy oraz wahania nastroju.
Dowiedz się więcej o typowych objawach

Menopauza występuje zazwyczaj w wieku od 45 do 55 lat. Czasami jednak może rozpocząć się wcześniej. Przyczyny tego zjawiska nie zawsze są znane, ale mogą obejmować chemioterapię, operację usunięcia jajników lub macicy (ooforektomię lub histerektomię) lub czynniki genetyczne.
Czas trwania objawów okresu okołomenopauzalnego lub menopauzy może się różnić u poszczególnych kobiet. Na przykład uderzenia gorąca trwają średnio 7–10 lat, ale czasami mogą być krótsze. Ponieważ objawy mogą utrzymywać się przez długi czas, ważne jest, aby zapoznać się ze wszystkimi dostępnymi metodami leczenia, tak aby wspólnie z lekarzem znaleźć rozwiązanie odpowiednie dla Ciebie.
Etapy menopauzy obejmują okres okołomenopauzalny, menopauzę i okres pomenopauzalny, a każdy z nich wiąże się z własnym zestawem objawów i zmianami, do których trzeba się dostosować. Poniższe odpowiedzi zawierają więcej informacji na temat tych różnych etapów.
Przed menopauzą miesiączki mogą stawać się się coraz rzadsze w ciągu miesięcy lub lat, aż w końcu całkowicie ustają. Okres ten nazywa się perimenopauzą. W tym czasie poziom hormonów ulega wahaniom, co może powodować objawy takie jak uderzenia gorąca i wahania nastroju. Zmiany te mogą mieć znaczący wpływ na codzienne życie i ogólne samopoczucie, a perimenopauza może trwać kilka lat, dlatego ważne jest, aby rozpoznać te zmiany i wiedzieć, jak sobie z nimi radzić. Twój lekarz będzie w stanie doradzić Ci, jakie formy wsparcia są dostępne, aby pomóc Ci radzić sobie z objawami.

To czas po menopauzie, kiedy organizm w pełni dostosował się do zachodzących zmian. Chociaż niektóre objawy menopauzy mogą w tym etapie ulec złagodzeniu, należy pamiętać, że ze względu na zmiany poziomu hormonów może wzrosnąć ryzyko wystąpienia takich schorzeń, jak osteoporoza i problemy z sercem. Zrozumienie tych zmian oraz dostępnych metod leczenia może pomóc poczuć się pewniej podczas przechodzenia przez ten etap życia.

W okresie okołomenopauzalnym poziom hormonów rozrodczych ulega wahaniom, a jednocześnie zaczyna stopniowo spadać. W okresie przejściowym od okołomenopauzy do menopauzy wahania te utrzymują się, a spadek poziomu estrogenów staje się szczególnie wyraźny. Zmiany te mogą prowadzić do fizycznych i emocjonalnych objawów menopauzy. W okresie pomenopauzalnym poziom estrogenów pozostaje niski, ale wahania ulegają stabilizacji.

OBJAWY MENOPAUZY
Możesz zauważyć, że w okresie menopauzy przybierasz na wadze w wyniku zmian hormonalnych, zwłaszcza jeśli masz trudności z zasypianiem. Krótszy sen może spowolnić metabolizm, co z kolei może skutkować mniejszym spalaniem kalorii i prowadzić do wzrostu masy ciała.
Więcej informacji znajdziesz w artykule „Jak menopauza może wpływać na sen?”.
Uderzenia gorąca (znane również jako objawy naczynioruchowe lub VMS) są spowodowane zmianami sposobu regulacji temperatury ciała.
Mogą one prowadzić do nagłego uczucia gorąca, pocenia się i dyskomfortu, a ich wystąpienie może wywołać alkohol oraz pikantne lub gorące potrawy i napoje. Objawy te mogą wystąpić o każdej porze dnia i nocy, a ich nasilenie i czas trwania mogą być różne, przy czym najsilniejsze uderzenia gorąca przerywają wykonywanie codziennych czynności.
Uderzenia gorąca to nagłe uczucie intensywnego ciepła, które może powodować pocenie się i dyskomfort. Trwają zazwyczaj około 1–5 minut, a zwykle występują na twarzy, szyi i klatce piersiowej. Mogą pojawiać się zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy, co może zakłócać rytm snu i sprawiać, że budzisz się zmęczona. Uderzenia gorąca mogą prowadzić do obniżenia jakości życia, co jest najbardziej odczuwalne u osób doświadczających częstszych lub silniejszych uderzeń gorąca.

Menopauza może wpływać na sen na wiele sposobów. Możesz mieć trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub budzić się zbyt wcześnie. Uderzenia gorąca występujące w nocy mogą przyczyniać się do tych zaburzeń snu, co z kolei może wpływać na samopoczucie w ciągu dnia.
Z biegiem czasu niedobór snu może wpływać na zdrowie na wiele sposobów. Na przykład może prowadzić do przybrania na wadze, a nawet wiązać się z problemami z sercem lub depresją, jeśli nie zostanie odpowiednio opanowany. Zmęczenie i drażliwość wynikające z zaburzeń snu mogą czasami wpływać również na relacje międzyludzkie, wydajność w pracy oraz wykonywanie codziennych obowiązków. Można jednak liczyć na wsparcie, więc jeśli doświadczasz jakichkolwiek problemów związanych ze snem, koniecznie porozmawiaj o menopauzie ze swoim lekarzem.

Zmniejszony popęd seksualny (lub utrata pożądania/libido) to częsta zmiana występująca w okresie menopauzy. U niektórych kobiet może to być związane z bólem lub dyskomfortem w pochwie, takim jak suchość, swędzenie lub pieczenie, które mogą nasilać się podczas stosunku. Zmiany w popędu seksualnego mogą mieć duży wpływ na samopoczucie emocjonalne lub relacje z innymi. Piętno społeczne lub wstyd mogą utrudniać rozmowę na ten temat, ale pomoc jest dostępna, więc porozmawiaj ze swoim lekarzem, jeśli doświadczasz któregokolwiek z tych problemów.

Menopauza może wpływać na samopoczucie psychiczne i prowadzić do takich objawów, jak niepokój, drażliwość, wahania nastroju lub uczucie smutku lub depresji.
Takie zmiany emocjonalne mogą mieć znaczący wpływ na codzienne życie, dlatego ważne jest, aby w razie ich wystąpienia zwrócić się o pomoc – lekarz będzie w stanie zalecić odpowiednie metody leczenia lub terapię rozmową, które mogą okazać się pomocne.
Menopauza może powodować różnorodne zmiany fizyczne i psychiczne, jednak doświadczenia każdej kobiety są inne. Podczas gdy u niektórych mogą występować pojedyncze objawy, inne kobiety mogą odczuwać ich kilka. Oprócz dobrze znanych objawów, takich jak uderzenia gorąca i zmiany w cyklu miesiączkowym, mogą równiez występować bóle stawów, zmiany funkcji poznawczych (takie jak „mgła mózgowa”), wahania nastroju, drażliwość, lęk, suchość pochwy oraz obniżony popęd seksualny. Jeśli zostaną zlekceważone, uciążliwe objawy związane z menopauzą mogą wpływać na jakość życia, zaangażowanie, wydajność, motywację oraz relacje z pracodawcami; kobiety doświadczające poważnych objawów częściej rezygnują z pracy lub ograniczają godziny pracy niż kobiety, które nie zgłaszają poważnych objawów. Niezależnie od tego, jakie zmiany przechodzisz, nie musisz cierpieć w milczeniu, więc porozmawiaj ze swoim lekarzem, aby dowiedzieć się, jakie leczenie i wsparcie są dostępne.

RADZENIE SOBIE Z MENOPAUZĄ
Istnieje wiele różnych metod leczenia menopauzy, w tym skuteczna terapia hormonalna oraz metody leczenia bez stosowania hormonów.
Więcej informacji można znaleźć w sekcji „Metody leczenia”.
Stworzyliśmy materiał, który pomoże Ci przygotować się do rozmowy na temat menopauzy z lekarzem, abyś mogła uzyskać wsparcie, na które zasługujesz. Został on opracowany tak, aby ułatwić Ci przedstawienie swoich doświadczeń podczas krótkiej konsultacji, i zawiera listę pytań, które warto zadać lekarzowi.
- 1NHS Menopause Overview. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/menopause/.
- 2British Menopause Society. Women’s Health Concern Fact Sheet: Menopause. 2022. Available at: https://www.womens-health-concern.org/wp-content/uploads/2022/12/15-WHC-FACTSHEET-The-Menopause-NOV2022-B.pdf.
- 3Nappi RE, Kroll R, Siddiqui E, Stoykova B, Rea C, Gemmen E, Schultz NM. Global cross-sectional survey of women with vasomotor symptoms associated with menopause: prevalence and quality of life burden. Menopause. 2021 Aug;28(8):875–82.
- 4Utian WH. Psychosocial and socioeconomic burden of vasomotor symptoms in menopause: A comprehensive review. Health Qual Life Outcomes. 2005 May 8;3:47.
- 5Menopause Matters. What and when is menopause? Available at: https://www.menopausematters.co.uk/menopause.php.
- 6NHS Menopause Symptoms. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/menopause/symptoms/.
- 7World Health Organization. Menopause. Geneva: WHO; 2024 Oct 16. Available at: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause.
- 8Grant LK, Coborn JE, Cohn A, Nathan MD, Scheer FAJL, Klerman EB, Kaiser UB, Harder J, Abramson M, Elguenaoui E, Russell JA, Wiley A, Rahman SA, Joffe H. Sleep fragmentation and estradiol suppression decrease fat oxidation in premenopausal women. J Clin Endocrinol Metab. 2022 Aug;107(8):e3167–e3176.
- 9Thurston RC, Joffe H. Vasomotor symptoms and menopause: findings from the Study of Women's Health across the Nation. Obstet Gynecol Clin North Am. 2011;38(3):489-501.
- 10National Institute on Aging. What is menopause? Available at: https://www.nia.nih.gov/health/menopause/what-menopause.
- 11National Institute on Ageing. Hot Flashes: What can I do? Available at: https://www.nia.nih.gov/health/menopause/hot-flashes-what-can-i-do.
- 12Bürki R, Stute P, Geissbühler V. Swiss Guidance 51. Non-hormonal therapy for menopausal hot flashes. Swiss Society of Gynaecology and Obstetrics.
- 13FDA Guidance for Industry. Estrogen and Estrogen/Progestin Drug Products to Treat Vasomotor Symptoms and Vulvar and Vaginal Atrophy Symptoms — Recommendations for Clinical Evaluation. 2003 Jan. Available at: https://www.fda.gov/media/71359/download.
- 14The Menopause Society. Hot Flashes. Available at: https://menopause.org/patient-education/menopause-topics/hot-flashes.
- 15Women’s Health Concern Fact Sheet. Menopause and insomnia. 2022.
- 16Menopause Rating Scale (English). Available at: https://zeg-berlin.de/wp-content/uploads/2017/01/MRS_English.pdf.
- 17Kingsberg SA, Nappi RE, Scott M, Schoof N, Moeller C, Lee L, Janssenswillen C, Caetano C, Banks V. Physician–patient alignment on menopause-associated symptom burden: real-world evidence from the USA and Europe. Climacteric. 2024 Dec;27(6):534–41.
- 18Baker FC, Lampio L, Saaresranta T, Polo-Kantola P. Sleep and sleep disorders in the menopausal transition. Sleep Med Clin. 2018 Sep;13(3):443–56.
- 19Monteleone P, Mascagni G, Giannini A, Genazzani AR, Simoncini T. Symptoms of menopause – global prevalence, physiology and implications. Nat Rev Endocrinol. 2018 Apr;14(4):199–215.
- 20Bruce D, Rymer J. Symptoms of the menopause. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2009;23:25–32.
- 21Kingsberg SA, Schaffir J, Faught BM, Pinkerton JV, Parish SJ, Iglesia CB, Gudeman J, Krop J, Simon JA. Female Sexual Health: Barriers to Optimal Outcomes and a Roadmap for Improved Patient–Clinician Communications. J Womens Health. 2019;28(4):432–43.
- 22Kingsberg SA, Schulze-Rath R, Mulligan C, Moeller C, Caetano C, Bitzer J. Global view of vasomotor symptoms and sleep disturbance in menopause: a systematic review. Climacteric. 2023;26(6): 537–49.
- 23Menopause Foundation of Canada. The Silence and the Stigma: Menopause in Canada. 2022 Oct. Available at: https://menopausefoundationcanada.ca.
- 24Rees M, Bitzer J, Cano A, Ceausu I, Chedraui P, Durmusoglu F, Erkkola R, Geukes M, Godfrey A, Goulisj DG, Griffiths A, Hardy C, Hickey M, Lindén Hirschberg A, Hunter M, Kiesel L, Jack G, Lopess P, Mishra G, Oosterhof H, Pines A, Riach K, Shufelt C, van Trotsenburg M, Weiss R, Lambrinoudaki I. Global consensus recommendations on menopause in the workplace: A European Menopause and Andropause Society (EMAS) position statement. Maturitas. 2021 Jul;151:55–62.
- 25Evandrou M, Falkingham J, Qin M, Vlachantoni A. Menopausal transition and change in employment: Evidence from the National Child Development Study. Maturitas. 2021 Jan:143:96–104.